Newcastle Disease (NCD) dreiging | paniek of alertheid?

Sinds een aantal weken is het onrustig in Europa wat betreft NCD. In Polen, Duitsland en Spanje zijn er uitbraken van NCD geweest bij vleeskuikens, legkippen en kalkoenen.

NCD is een gevaarlijke ziekte voor pluimvee en aangifteplichtig, net zoals aviaire influenza (AI; vogelgriep). Bij een uitbraak van NCD zullen dezelfde maatregelen genomen moeten worden als nu gebeurt bij een uitbraak van aviaire influenza! Dit betekent dat er een 1-, 3- en 10-kilometer zone worden ingesteld met alle bijbehorende beperkingen. Alle soorten pluimvee zijn vatbaar voor NCD. De ziekteverschijnselen lijken sterk op die van Aviaire influenza (AI; vogelgriep): verhoogde sterfte, productiedaling, zieke dieren en eventueel afwijkingen in de eierschaal of eivorm. Niet voor niets wordt NCD ook wel ‘pseudovogelgriep’ genoemd.

De mate van bescherming

Hoe ziek de dieren worden en hoe hoog de uitval is, hangt samen met de mate van bescherming die een koppel heeft. U vraagt zich wellicht af: “We enten toch tegen NCD, is dat dan niet voldoende?” Nee, zo eenvoudig is het niet. De mate van bescherming hangt af van de lokale bescherming (via spray-enting) in combinatie met de antilichamen in het bloed (titer). Ook de manier van toedienen is cruciaal. De toediening bepaalt mede de hoogte van de titer, wat weer bepalend is voor de effectiviteit van de bescherming. Zo geeft een enting via het drinkwater de minste bescherming, is deze beter bij een toediening via spray en het beste wanneer een atomist of turbofogger wordt gebruikt. Echter neemt de kans op een entreactie dan ook toe.

De laatste jaren worden er ook in-ovo vaccins toegepast, echter hebben deze als nadeel pas op latere leeftijd bescherming te bieden. Wanneer een in ovo vaccinatie wordt gecombineerd met een sprayvaccinatie op de 1 e dag wordt er direct locale bescherming opgebouwd in combinatie met titeropbouw op latere leeftijd. Bij toenemende dreiging van NCD kunnen deze dieren dan direct overgeënt worden met een atomist of turbofogger. Uitsluitend bij vaccinaties via spray, atomist en turbofogger wordt er lokaal, in de luchtwegen, direct bescherming opgebouwd. Dit geef een snelle eerste bescherming, die belangrijk is omdat de besmetting via de luchtwegen plaatsvindt. Leghennen en moederdieren ontvangen daarnaast in de opfokperiode een injectie-enting. Deze zorgt voor een stijging van de antilichamentiter in het bloed.

Inzicht in titers

In Polen en Duitsland gaat er op dit moment een agressieve variant rond (genotype 7). Deze variant vraagt om een hoge titer, minimaal HAR titer 11, om goed beschermd te zijn. Dat niveau halen we op dit moment waarschijnlijk niet. Moet er dan nu direct actie ondernomen worden? Nee, maar alertheid is goed.

Overigens is een titer 7, zoals die nu op een bloeduitslag staat, niet altijd een 7. Er wordt momenteel niet verder onderzocht dan 7, of ‘doorgetitreerd’ zoals dat heet. Die 7 kan in werkelijkheid dus een hogere waarde hebben. De reden dat dit tot nu toe niet gebeurde, heeft te maken met de kosten (doortitreren kost enkele euro’s per monster meer!) en het feit dat het tot nu toe rustig is wat NCD betreft in Nederland. Er wordt nu gekeken om toch te starten met doortitreren, om een beter beeld te krijgen van de werkelijke mate van bescherming bij leg- en moederdierkoppels.

Op dit moment zijn de entingen zoals die nu gedaan en uitgevoerd worden een goede basis om op te schalen als de situatie daarom vraagt. En op het moment dat de infectiedruk hoog is wordt een eventuele entreactie ineens een stuk minder belangrijk; dan telt alleen de bescherming. De uitval in Duitsland bij bijvoorbeeld vleeskuikens met een enkele enting, zoals wij die nu ook doen, is extreem hoog. Bij leghennen, die meerdere entingen hebben gehad en een hogere bescherming én titer hebben, is er wel wat uitval, maar treedt vooral productiedaling op. Zoals gezegd, het is een pittige virusvariant! Kalkoenen overleven de besmetting alleen als ze ouder zijn en al verschillende vaccinaties hebben gehad. Er wordt momenteel onderzocht welke extra maatregelen per pluimveesoort nodig zijn, mocht NCD ons land bereiken. Op dit moment zijn er geen aanwijzingen dat het virus al in Nederland is.

Wat betekent dit concreet voor u?

Ook bij NCD is biosecurity erg belangrijk. Zoals eerder gezegd is er geen verschil met AI. De maatregelen die daarvoor gelden, zijn nu ook belangrijk. Ook NCD kan verspreid worden door wilde vogels.

Wat vaccineren betreft: ent met nog meer zorg dan u normaal al doet. Tegen NCD kan er bescherming opgebouwd worden om dit virus buiten de deur te houden, laten we dat dan ook zo goed mogelijk doen! Vanwege de uitbraken, met grote vraag naar vaccins tot gevolg, is de voorraad op dit moment schaars in heel Europa. Er wordt hard gewerkt om dit komende tekort aan te vullen, zodat wij onze dieren goed kunnen blijven beschermen tegen NCD.

Mochten er naar aanleiding van dit schrijven vragen zijn, neem dan contact op met uw dierenarts. Wij helpen u natuurlijk graag verder.